22 listopada, 2026

Wywiad z Lily Burdovą, autorką debiutu: "Ogrodnik, który wchodził przez okno"


 

Postanowiłam na moim blogu przedstawić Wam moje odkrycie tego roku, autorkę książki: Ogrodnik, który wchodzi przez okno - Lily Burdovą. Jest to cudowna osoba, która się przede mną otworzyła i nasza mailowa korespondencja nie ma końca. Zadałam Jej pytanie, dlaczego wybrała akurat mnie do przeczytania książki, takiej odpowiedzi się nie spodziewałam: bo lubię Sylvię Plath. Nie zasięgi były ważne, nie ilość obserwujących, to chyba wiele mówi o autorce…

Marta Pardyla: Czy Lily Burdova to pseudonim artystyczny?

Lily Burdova: Lily (Liliana) to prawdziwe imię, a nazwisko po "drugiej mamie" z Czech, bo jestem z Polski, ale tata wyjechał do Czech, z miłości dawno temu i tak zostało. Nie piszę pod nazwiskiem, bo w książce wielu bohaterów jest z życia, a jestem też nauczycielką angielskiego w Czechach, w szkole i nie chcę zamieszania z rodzicami i uczniami, bo jedna ze scen, gdy Frumka idzie na wywiadówkę jest prawdziwa. Jako nauczycielka nie mogę zbyt publicznie nazywać niektórych zachowań, zwłaszcza tych, które niekoniecznie mają dobry wpływ na dzieci.    




 

M.P:. Skąd wziął się pomysł na napisanie książki?

 

L.B: Właśnie ze szkoły, gdy widzę nadwrażliwość rodziców, lęk przed przyrodą, przygodą, to zbyt silne budowanie bezpieczeństwa i znieczulanie dzieci na życie. Ale też hoduję pszczoły, spadek po babci, z córką żyjemy w zasadzie farmersko, a ogród to moje naturalne środowisko. 

       

M.P.: Bardzo podoba mi się Twój styl pisania, czy masz już doświadczenie w tej materii?

 

L.B.: Nie mam żadnego. W zasadzie najpierw chciałam napisać po czesku, ale okazuje się, że śmiać się umiem bardziej po polsku. W końcu skończyłam w języku polskim, potem przetłumaczyłam na angielski z pomocą przyjaciela z Kanady (wziął się ostro za idiomy albo różnice w mówieniu o "pantsach" lub "jeansach", albo jak meczy koza po angielsku ;) Chyba piszę tak jak mówię, jak sądzę.   

 

M.P.: Czy Masz taki ogród, o którym piszesz w książce? Skąd tak duża wiedza o roślinach i zwierzętach?

 

L.B: Tak, mam właśnie taki ogród, w którym nie przeszkadzam biologii, choć czasem jestem wkurzona na jej okrucieństwo i wspieranie chwastów kosztem kwiatów :) Wiedza? No nie wiem. Mnie ciągle się wydaje, że nie mam pojęcia o tym, o czym piszę, i jak nie wiem, to biorę książkę i czytam. Przy ogrodniku przeczytałam ich chyba ze 30, od permakultury, po filozofię starożytnych ogrodów, przez zwyczaje ptaków łąkowych. Tylko do pszczół nie potrzebowałam, bo wiem o tych brzękach chyba już sporo.       

 

M.P: Jak długo pisałaś książkę?

 

L.B.: Myślę, że cztery - pięć lat, ale zawsze nocami, bo w dzień nie było czasu. Szkoła, córka, pszczoły, rachunki, a przy pisaniu to trochę jak z przygodą - nie wiadomo, co będzie dalej i to jest pociągające, ale na rachunki z tego nie ma, więc są wyrzuty sumienia, że to strata czasu.    

 

M.P.: Jak wyglądał proces wydawniczy i kto stworzył okładkę?

 

L.B.: Gdy znajoma i córka powiedziały, że książka skończona, to wysłałam do jednego wydawcy polskiego, odpisał, że on woli powieści dla młodzieży, a takie coś to nie wiadomo, kto przeczyta. Potem wysłałam do kilku innych wydawnictw, odezwał się chyba tylko jeden redaktor, który jeszcze dał namiary do innych, ale nikt nie był zainteresowany - brak odpowiedzi. No to schowałam ją do szuflady, ale ktoś podpowiedział, że można samemu wydać. A ja na tym kompletnie się nie znam. Moja córka zaprojektowała okładkę, zrobiła zdjęcia różnych domów i rudzika, który jest z naszego ogrodu. Potem chyba z tydzień bawiła się tym na tablecie, pokazywała mi różne projekty, w końcu wybrała domek na kurzych stopach, aż jej się ten rysik z tableta połamał i to był znak, że projekt jest gotowy.     

  

M.P.: Jakie są Twoje pasje?

 

L.B.: O kurczę: pszczoły, literatura, nogi przy kominku, słońce nad lasem o wschodzie i nad łąką o zachodzie, muzyka i winyle, nalewki, które sama robię i wymieniam z sąsiadem na ser, siedzenie nad stawem i moczenie nóg, filmy z lat 70., które oglądam do snu, czyli dwie minuty i śpię. I tak już pół roku oglądam "Trzy dni kondora", no bo Robert Redford to też moja pasja, hahaha.

  

M.P. Cudowne pasje, mogłabym się pod nimi podpisać, a których pisarzy cenisz najbardziej?

 

L.B.: Josepha Hellera za dowcip w czasach wojny, Kurta Vonneguta za ironię. Ostatnio odkryłam Ninę Lykke z Norwegii, która portretuje społeczeństwo tak lekko, jakby to były akwarele, a przy tym zostaje to w głowie, jak grupy olej. Może jeszcze poezja Larkina i wiele więcej.

    

M.P.: Dlaczego wybrałaś życie między dwoma państwami? Na pewno nie jest to proste rozwiązanie.

 

L.B.: Jak wspomniałam to raczej decyzja mojego ojca. Próbowałam żyć w Polsce, na Śląsku, ale jednak przyjaźnie miałam czeskie, a kocham ludzi, nie potrafiłam zawiązać tego na nowo.

   

M.P.: Czy trudno być debiutantem w dzisiejszych czasach?

 

L.B.: Chyba tak. Gdy córka założyła mi te wszystkie konta internetowe, to odkrywam, że jest tam gorzej niż w ulu, ale też oryginalnych ludzi tam spotkałam. Zdałam sobie sprawę, że debiut to jak nowa czerw w ulu - wszyscy mówią do siebie. Można to też porównać do kurnika, gdzie to gdakanie o sobie jest ważniejsze niż mówienie o książce. A ja tak jednak nie umiem. To znaczy nie umiem za bardzo mówić o sobie, że jestem taka fajna, miła... A poza tym tyle jest pięknych książek do czytania. W zasadzie to  miał być trochę żart i mam jakieś wyrzuty, że zajmuję tą książką miejsce jakiejś innej, naprawdę dobrej książce.  

 

M.P.: Uważam, że jesteś zbyt krytyczna względem siebie i swojej książki. Nazwałaś mnie matką chrzestną swojej powieści, bo przeczytałam ją pierwsza w Polsce i zachwyciłam się jej mądrością. Czekam na kolejną powieść, mam tylko nadzieje, że nie będziesz kazała nam znów czekać cztery lata. Dziękuję Ci za nasze cudowne rozmowy i za to, że zgodziłaś się na ten wywiad.

 

LB.: Ja również dziękuję, postaram się następną książkę napisać już szybciej, bo mam wiele pomysłów i robię notatki, by niczego nie zapomnieć i nie siedzieć nocą z pytaniem: jak to było, no do prdele...! 

 

Brak komentarzy:

Prześlij komentarz