niedziela, 19 maja 2013

"Mózg Kennedy'ego" - Henning Mankell

Autor: Henning Mankell
Tytuł: Mózg Kennedy’ego
Tłumaczenie: ze szwedzkiego Ewa Wojciechowska
Wydawnictwo: W.A.B 2013
Okładka: twarda, stron 414


Louise Cantor - archeolożka, przylatuje do Sztokholmu na sesję naukową. Przy okazji odwiedza swojego syna Henryka. Nie będzie im jednak dane uściskać się i porozmawiać… W notatkach Henryka Louise trafia na słowa „ Niebawem odłożę na bok materiały dotyczące prezydenta Kennedy’ego i jego przeklętego mózgu. Są dla mnie tylko podręcznikiem, przewodnikiem po świecie kłamstw. I tym samym zaprowadzą mnie do prawdy.” Kim był Henryk i co odkrył? Louise Cantor, przyjdzie się zmierzyć z nie do końca przyjemną prawdą o swoim synu.

Mimo że Henning Mankell uznawany jest za najpopularniejszego i najlepszego szwedzkiego pisarza, jego książki nie robią na mnie wrażenia, wyjątkiem jest Powrót nauczyciela tańca… i Mózg Kennedy’ego. Mankell jest też autorem scenariuszy i dramaturgiem. Debiutował w 1973 roku, a stał się sławny dzięki kryminałom z Kurtem Wallanderem. Serię tę, liczącą dziesięć tomów, rozpoczął w 1991 roku książką Morderca bez twarzy, a zakończył Niespokojny człowiek, wydaną osiemnaście lat później. Książki Mankella są publikowane w czterdziestu krajach i rozeszły się w ponad czterdziestu milionach egzemplarzy. Nakładem W.A.B. ukazały wszystkie jego kryminały z Wallanderem oraz inne powieści, w tym cykl o nastoletnim Joelu. Przeczytawszy Mózg Kennedy’ego pomyślałam „wreszcie Henning zaczął pisać dobre powieści” Lepiej zacząć późno niż wcale. Książka ta jest zupełnie inna od poprzednich, ma klimat którego brak w niektórych jego powieściach. Główną bohaterką nie jest pani detektyw, ale zwykła archeolożka po 50, która próbuje dotrzeć do skomplikowanej prawdy metodą prób i błędów. Konstrukcja nie tylko intrygi, ale całej książki to mistrzostwo świata. Powieść od początku wręcz hipnotyzuję czytelnika. Mankell pokazał inny styl i sposób opowiadania. Do takiego poziomu jaki autor reprezentuje w Mózgu Kennedy’ego trzeba dojrzeć. Książka inteligentna, niebanalna, napisana w oryginalny sposób. Można tak jeszcze długo wymieniać. Dziwie się sama sobie, że tak chwale Mankella po prostu nie ma do czego się przyczepić. Oby tak dalej. Ta książka innej oceny jak rewelacyjnej mieć nie może. Koniecznie przeczytajcie. [JU]

Moja ocena 10


Mózgu Kennedy'ego autor porusza bardzo drażliwe tematy jakimi są: AIDS, ubóstwo oraz staczanie się czarnych ludzi w Afryce. Jak przerzucana jest odpowiedzialność za Afrykę na Bank Światowy i umywanie rąk bogatych krajów pozostałej części świata. Do Afryki leci się tylko po to, by przespać się zarażoną AIDS, czternastoletnią prostytutką. Mankell już wcześniej poruszał tematykę Afryki w takich powieściach jak: Biała Lwica czy Piąta Kobieta. Poruszające są opisy walki o władzę białych i staczanie się na samo dno czarnych mieszkańców. 

Pani zdaniem sami jesteśmy sobie winni, że nasz kontynent jest w takim żałosnym stanie. Myśli pani, że to przez naszą słabość. Większość białych chce wiedzieć przede wszystkim to, jak umieramy. Nie interesuje ich jak żyjemy. Życie Afrykańczyka jest ulotne jak podmuch wiatru.
                                                                                                                   op. cit. s. 195.
To jest właśnie przesłanie książki: spojrzeć jak żyją Afrykańczycy, jak cierpią i walczą z przeciwnościami losu. Zdać sobie sprawę jak AIDS wyniszcza kontynent, podać pomocną dłoń.
Mankell w posłowiu napisał coś bardzo ważnego:

Książka ta jest powieścią, od początku do końca fikcją. Jednak granica między tym, co naprawdę się stało, a tym, co mogłoby się stać, jest niezwykle cienka. Szukając materiału na powieść, postępuję inaczej niż dziennikarz. Mimo to podobnie jak on oświetlam najciemniejsze zakamarki ludzkiego wnętrza, społeczeństwa, współczesnego świata. Nierzadko osiągamy te same rezultaty.
                                                                                                                      op. cit. s. 412
Nic dodać, nic ująć.
                                                              Maa
Moja ocena 10